Yurtdışında alınan diplomaların Türkiye’de tanınması ve denklik süreci, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından yürütülen idari bir işlemdir. Eğer başvuru reddedilirse, bu karara karşı itiraz etmek ve dava açmak mümkündür. Anayasa’nın 125. maddesi gereğince, idarenin her türlü işlemine karşı yargı yolu açıktır. Red kararı almış olan kişiler, kararın kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içinde iptal davası açma hakkına sahiptirler. Bu davalar idare mahkemelerinde görülür ve davalı taraf YÖK’tür.
Başvuru sürecinde, başvurucunun YÖK’e yapacağı itiraz, dava açma süresini durdurur. YÖK, başvuruya cevap verdiğinde, tebliğ tarihinden itibaren kalan süre işlemeye devam eder. Ancak YÖK’e itiraz zorunlu bir aşama değildir; başvuru sahibi, dilerse doğrudan idare mahkemesinde dava açabilir. Red kararına karşı dava açarken yürütmenin durdurulması talep edilmelidir, çünkü bu talep, mahkeme kararı sonuçlanana kadar red kararının uygulanmasını durdurur.
Diploma denklik davaları, başvuru sahibinin eğitim süreçleriyle doğrudan ilgilidir ve bu süreçte eksik ya da hatalı bilgi sunulması başvurunun reddedilmesine yol açabilir. YÖK tarafından tanınan bir eğitim kurumundan mezun olmak ve gerekli belgeleri eksiksiz sunmak bu sürecin başarılı sonuçlanması açısından önemlidir. Denklik başvurularının bir kısmı, Seviye ve Yeterlik Belirleme Sistemi (SYBS) gibi değerlendirme süreçlerine de tabi tutulabilir. Bu sistem sonucunda denklik belgesi verilip verilmeyeceğine karar verilir.
Denklik başvurusunun reddedilmesi, başvuran kişi için zaman, emek ve maddi kayıplara yol açabilir. İdari yargıda açılan bu tür davalarda, iptal davasının yanı sıra şartların oluşması durumunda tam yargı davası da açılabilir. İptal davası sonucunda mahkeme red kararını iptal ederse, başvuru sahibi YÖK’e yazılı olarak başvurmalı ve yargı kararının uygulanmasını talep etmelidir.
Denklik davası açılırken, red kararı veren kurumun doğru şekilde belirtilmesi önemlidir. Bu tür davalarda yetkili mahkemeler genellikle Ankara İdare Mahkemeleridir, çünkü YÖK’ün merkezi Ankara’da bulunmaktadır.