Yurt dışına çıkış yasağı, suç şüphesi altındaki kişiler hakkında mahkemeler tarafından verilen adli kontrol tedbiridir. Bu tedbir, şüphelinin tutuklanması yerine, denetim altında tutulmasını sağlar. Yani, kişi suç şüphesi altında cezaevine konulmadan, yurt dışına çıkışı yasaklanarak gözetim altında tutulabilir.
Yurt Dışına Çıkış Yasağının Amacı
Bu tedbir, kişinin Türkiye’den çıkışını engelleme amacı taşır. Ancak, kişinin Türkiye’ye girişine herhangi bir engel oluşturmaz. Örneğin, yasal olmayan yollarla yurt dışına çıkan bir kişi, geri dönmek istediğinde bu yasak nedeniyle Türkiye’ye girişi engellenemez.
Yurt Dışına Çıkış Yasağı ile Diğer Adli Kontrol Tedbirlerinin Farkı
Yurt dışına çıkış yasağı, belirli bir yerleşim bölgesini terk etmemek veya belirlenen yerlere gitmemek gibi diğer adli kontrol tedbirleri ile karıştırılmamalıdır. Bu tedbirlerin farklı işlevleri vardır ve birbirinin yerine kullanılamaz.
Yurt Dışına Çıkış Yasağının Kaldırılması
Soruşturma aşamasında Cumhuriyet Savcılığı tarafından kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi veya kovuşturma aşamasında mahkeme tarafından beraat kararı verilmesi halinde yurt dışına çıkış yasağı kendiliğinden kalkar.
Yurt Dışına Çıkış Yasağının Yasal Dayanağı
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 109. maddesine göre, yurt dışına çıkış yasağı, adli kontrol tedbirleri kapsamında bir düzenlemedir. Bu maddeye göre, şüphelinin tutuklanması yerine adli kontrol altına alınmasına karar verilebilir ve bu kapsamda yurt dışına çıkış yasağı getirilebilir.
Yurt Dışına Çıkış Yasağı Kararı Vermeye Yetkili Mahkemeler
- Soruşturma Aşamasında: Yurt dışına çıkış yasağı kararı, Sulh Ceza Hakimliği tarafından verilir. Şüpheli, Cumhuriyet Savcısı’nın talebi üzerine sulh ceza hakimi kararı ile adli kontrol altına alınabilir.
- Kovuşturma Aşamasında: Ceza davasına bakan mahkeme yurt dışına çıkış yasağı kararı verebilir. Mahkemenin kararına yapılan itiraz ise itirazı inceleyen ceza mahkemesi tarafından değerlendirilir.
Yurt dışına çıkış yasağım Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kaldırıldı, ancak sınırda sorun yaşar mıyım?
Yurt dışına çıkış yasağı mahkeme kararı ile kaldırılsa bile, sınır kapılarında bu yasağın kalkmadığı görülebilir ve mağduriyet yaşanabilir. Bu durumun önüne geçmek için, yurt dışına çıkmadan önce yasak durumu CİMER aracılığıyla Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) Hudut Kapıları Daire Başkanlığı’na sorulabilir. Bu sayede, yasağın kaldırılıp kaldırılmadığını sınır kapısına gitmeden önce öğrenmek mümkün olur.